Contextual Priming (=sneaky scary propaganda) in Karremans's filmpje voor de gemeenteraad verkiezingen Rotterdam 2022.

wit, witter, witst

Ik ben ook ooit in Rotterdam komen wonen om te studeren en te werken. Ik heb deze mooiste stad ook leren kennen als een plek waar ontzettend veel culturen samen leven. Waarin we aanpakken en waarin we met z’n allen elkaar verantwoordelijk houden, maar ook elkaar helpen.
De problemen die Vincent in het filmpje benoemt (zonder echte oplossingen overigens) worden subliminaal en sturend in  beeld geïllustreerd. En dat draagt niet bij aan een stad waarin we het samen willen doen. Vincent houdt misschien van deze stad, maar in het geniep houdt hij blijkbaar niet van sommige groepen mensen. De beeldtaal en mis en scene suggereert dat in iedergeval.

Het eerste duidelijke voorbeeld zit op tijdcode 00:01:20.  De crimineel heeft wel een heel erg noord-Afrikaans uiterlijk (marrokaanse criminelen?). Zeer -subtiel- stereotyperend. Ja, de andere crimineel in de auto is wellicht ‘wit’, maar die is heel kort en onduidelijk in beeld. De focus ligt volledig op de schutter en daarmee suggereert Vincent wel iets. Het is verder het enige shot waarin de camera zo geconcentereerd en gefocussed om  een personage (anders dan hoofdpersoon Vincent) heendraait.

In de scene erna vangt Vincent heel nonchelant de kogel: hij is de oplossing tegen de marrokanen (?)…. of hoe moeten we dit lezen?

Het filmpje is trouwens deels een kopie van de Philips 21:9 tv reclame  (‘Frozen Heist Carousel’ van Philips. 2009). Net zoals een eerdere Karremans film hintte naar de oldspice commercial (‘I’m on a Horse’). De referentie met het clown-masker in de de auto met criminelen is daarom wel weer grappig. Het laat zien waar die stijl v/d video vandaan komt.

Bekijk hier de originele campagne film van Philips.

Rond 00:02:13 zit nog zo éen moment. Tijdens de aankondiging over ‘eerlijke ondernemers en belastingbetalers’ in de Zwart Janstraat is de achtergrond gevuld met een Turkse bakker en een islamitische slagerij, en direct erna wordt de boodschap afgerond met “…. maar er ook mensen zijn die er een teringzooi van maken en er mee weg komen”.

Video-montage gaat altijd over de combinatie van beeldsequenties en audio, om zo een narratief te creëren. Dat is wat een film een film maakt: introductie-uitleg-pay off. Het is in deze video heel subliminaal allemaal, maar moeilijk af te doen als toeval. Zeker ook omdat dergelijke strategieen ook in de (advertising)psychologie uitvoerig beschreven zijn.

Inderdaad kun je je afvragen of deze analyse niet wat ver gezocht is, want tenslotte zit ook er een witte – witteboordencrimineel in de video (die overigens  waarschijnlijk zelfs VVD stemt) En misschien was het allemaal niet zo bedoeld… maar ’t is wel net te toevallig. Met een videoproductie van deze omvang, die nota bene ook nog eens direct over politiek in een stad gaat, moet je toch tenminste aannemen dat een van de  professionals (politiek of filmregie) die hier aan meewerkte, hier bewust op gestuurd heeft. En als dat niet zo is ,dan zegt dat ofwel iets over het privilege en de ontwetendheid van  makers en hoofdpersoon.

Geen woorden maar daden. Niet lullen maar doen. En dus niet lullen in geile plaatjes en epische wannabe scenes. Ook niet als grapje. want dit is  dan deze keer een f**cking (Vincent’s woorden) duur grapje.
Wat kostte de productie en postproductie eigenlijk? En had de VVD dat geld niet aan oplossingen voor de stad willen besteden? Aanpak en daden. Laat de ondernemer bijvoorbeeld eens in onderwijs investeren, alleen al aan onderwijs in beeldtaal en subliminale beïnvloeding wellicht. Daar heeft Vincent Karremans dan zelf tenminste zelf ook iets aan (zeker als de suggestieve beelden in het filmpje allemaal niet zo bedoeld waren).

Hoe dan ook, Bedankt Vincent! Er is nog veel te zeggen over shot-keuzes, sound, kleurgebruik, colour grading, en het ondeugende ‘spring in de plas moment’.  Dit werk is fantastisch voorbeeld materiaal voor in de les. Wij gaan graag met je in gesprek over beeldtaal en een inclusieve samenleving waarin alles beter wordt voor jou (en voor je mede stadgenoten).

Meer over contextual framing en sublimninal influencing: Trick of mind door Derren Brown: